Pompy ciepła

Pompa ciepła pobiera energię z powietrza, gruntu lub wody i przenosi ją do instalacji grzewczej oraz zasobnika ciepłej wody użytkowej. W tym dziale wyjaśniamy, jak ją dobrać, zaprojektować instalację i ocenić koszty eksploatacji w polskim klimacie.

Jak działa pompa ciepła i co mówią wskaźniki

Urządzenie wykorzystuje obieg czynnika chłodniczego: parownik odbiera ciepło ze źródła dolnego, sprężarka podnosi jego temperaturę, a skraplacz oddaje je do wody grzewczej. Chwilową sprawność opisuje COP, czyli stosunek oddanego ciepła do zużytej energii elektrycznej w określonych warunkach. Do oceny całego sezonu służy SCOP, który uwzględnia zmienność temperatur w danej strefie klimatycznej. Na oba parametry najmocniej wpływa temperatura zasilania: im niższa, tym tańsza praca, dlatego pompa ciepła najlepiej współpracuje z ogrzewaniem płaszczyznowym lub grzejnikami o dużej powierzchni.

Rodzaje pomp ciepła i dobór mocy

  • powietrze-woda: najpopularniejsze, w wersji monoblok lub split, bez prac ziemnych,
  • grunt-woda: z kolektorem poziomym lub odwiertami, ze stabilną wydajnością zimą przy wyższym koszcie inwestycji,
  • woda-woda: korzysta z wód gruntowych, wymaga odpowiednich warunków hydrogeologicznych i formalności,
  • powietrze-powietrze: w praktyce klimatyzator z funkcją grzania, bez przygotowania ciepłej wody.

Moc dobiera się do projektowego obciążenia cieplnego budynku, a nie do metrażu. Przewymiarowanie powoduje częste cykle włączania i wyłączania sprężarki, niedowymiarowanie - nadmierną pracę grzałki elektrycznej. W układach z drugim źródłem ciepła wyznacza się punkt biwalentny, poniżej którego włącza się wspomaganie. Szczegółowe omówienie znajdziesz w kompendium o pompie ciepła.

Pompa ciepła w istniejącym domu

Zastąpienie starego kotła pompą ciepła wymaga sprawdzenia, czy budynek da się ogrzać przy umiarkowanej temperaturze wody w instalacji. Często najpierw opłaca się docieplenie i wymiana okien, a dopiero potem dobór urządzenia. Porównanie z innymi źródłami prowadzimy w dziale ogrzewanie, a możliwości współfinansowania opisuje dział dotacje. Połączenie pompy z instalacją fotowoltaiczną pozwala przeznaczyć część własnej energii na ogrzewanie i ciepłą wodę.